Volgens mij hebben we er allemaal wel eens last van, zo'n weg waar je officieel niet harder dan vijftig mag maar die om allerlei redenen toch uitnodigt om stukken harder te rijden, dat stoplicht dat maar op rood staat en als het dan eindelijk op groen springt, dan is het bij de derde auto alweer op oranje en jij bent de vierde…. of die heel overzichtelijke kruising met stopstreep en geen verkeer kom je dan echt tot een full stop?

 In de aftrap van mijn reeks over bedrijfscultuur gaf ik aan dat het al een dikke plus  is als een bedrijf de gewenste bedrijfscultuur  heeft vastgelegd in een aantal kernwaarden of nog chiquer in een missionstatement. Ik maakte daarbij wel de kanttekening dat ik helaas ook te vaak heb meegemaakt dat deze fraaie documenten bestaan uit gemeenplaatsen. Als je even gaat Googelen kom je ze allemaal tegen, zoals respect, integriteit, het streven naar excellentie,  een open communicatie, samenwerken/teamwork, kwaliteit, betrouwbaarheid en loyaliteit. Je zou haast denken dat deze kernwaarden universeel zijn en de grap is, dat zijn ze ook. De als uitzonderlijk en uniek bestempelde kernwaarden van veel bedrijven zijn goed beschouwd veelal niets meer of minder dan de algemeen geldende omgangsnormen.

Dat dit geen garantie is tot succes zal duidelijk zijn. Het Amerikaanse Enron, zeg maar een soort van Nuon of Essent maar dan veel groter, had ook een klinkend missionstatement en ging toch door allerlei frauduleuze handelingen van de top failliet met  tienduizenden gedupeerden.  Ahold ten tijde van Van Der Hoeven had ook schitterende kernwaarden en toch ging Neerlands trots bijna kopje onder door bedrog van de top. Nu haal ik deze voorbeelden niet naar voren om even het topmanagement in een kwaad daglicht te stellen maar meer om aan te tonen dat gemaakte afspraken niets voorstellen als je je er toch niet aan houdt of er aan gehouden wordt. En zo zijn er nog zat voorvallen te noemen waar rampen, failissementen, enorme schadeclaims, etcetera,  voorkomen hadden kunnen worden als men zich gewoon aan de geldende (fatsoens)regels had gehouden.  

Het verschil zit hem dus niet in die universele fatsoensregels. Maar waar dan wel?

In het wegverkeer hebben we ook gemeenschappelijke afspraken, sommigen zijn spontaan ontstaan en later tot regel verheven, anderen zijn van boven af opgelegd. Door de bank genomen houdt de gemiddelde Nederlander zich aan deze regels en niet alleen omdat ze zijn opgelegd maar om dat ze logisch zijn en om het simpele feit dat deelnemen aan het verkeer letterlijk levensgevaarlijk is. Natuurlijk heb je mensen die incidenteel of altijd alle regels aan hun laars lappenmensen maar gelukkig is er dan toch nog politie en lopen ze vroeg of laat een keer tegen de lamp.

Het grote verschil zit echter niet in de handhaving van maar vooral in de logische en op de situatie afgestemde toepassing van de verkeersregels. Een stopbord waar dat echt nodig is, een snelheidsbeperking waar dat nuttig is, verkeersdrempels, zebrapaden, haaientanden, detectielussen bij stoplichten, doorgetrokken strepen en ga zo maar verder. Dit alles liefst zo dat wij als weggebruikers het als natuurlijk ervaren dat de zaken zo geregeld zijn als ze zijn. De missie daarbij is een zo efficixc3xabnt en soepel verlopende verkeersstroom met maximale aandacht voor veiligheid. Soms zitten ze er wel eens naast maar meestal voelt het toch goed.

Als een bedrijf als kernwaarde heeft dat het klanttevredenheid van groot belang vindt dan zal het dit niet alleen in allerlei uitingen moeten uitdragen maar ook in haar beleid moeten toepassen.  Je zal het dan tegen moeten komen in de processen en de systemen en al helemaal in de taken en verantwoordelijkheden van de medewerkers. Alles wordt stukken concreter als we de kernwaarden terugvinden in de afdelingstaakstelling en de individuele taak/functieomschrijving van de medewerkers. En net zoals in het verkeer, een bepaalde manier van werken niet goed voelt. Laat het dan niet lopen maar zorg dat een ieder daar zijn verantwoordelijkheid in kan nemen en los het op. Wedden dat als je het zo aanpakt dat je daar dan veel beter op kunt sturen en functionerings- en of beoordelingsgesprekken zullen dan ook stukken zinvoller verlopen.

De volgende keer zal ik het hebben over onderscheidende kernwaarden.