De eerste regel bij het opstellen van passende kernwaarden is dat je niet de algemene omgangsregels gebruikt. Deze zijn namelijk vanzelfsprekend. Van ieder werknemer mag immers verwacht worden dat hij of zij hard werkt, z'n best doet, naar het hoogst haalbare in kwaliteit en resultaat streeft, klantvriendelijk is, eerlijk en oprecht is en niet te vergeten natuurlijk respect heeft voor anderen. Toegegeven er zijn mensen die moeite hebben aan deze voorwaarden te voldoen, maar dat is dan ook precies de reden waarom ze niet functioneren om het even bij welke werkgever.

Om er achter te komen wat nu wel bedrijfsspecifieke kernwaarden zijn moet je eerst je eigen bedrijf heel goed kennen. De meeste eigenaren of managers zeggen dat ze hun bedrijf heel goed kennen. En toch, als je dan vraagt wat hun bedrijf uniek maakt komen de meeste managers niet verder dan het noemen van een aantal van de algemene kenmerken zoals boven geschreven. Nu kan je zeggen,'Hxe9 wat vreemd ze kennen hun eigen bedrijf toch zeker wel!'  Maar zo vreemd is dat helemaal niet, zeker als het mensen betreft die al lang bij het bedrijf werken. Deze mensen hebben namelijk zelf, door vallen en opstaan en de jaren lange ervaring, zich de succes- en faalfactoren zo eigen gemaakt dat zij deze haast als vanzelfsprekend toepassen. Ze voelen daardoor feilloos aan wanneer zaken goed of fout zullen gaan en in veel gevallen, zeg maar op intuxeftie of mooier nog zoals ze vaak zelf zeggen van uit  hun buikgevoel handelen en beslissen.  

Je zou haast geneigd zijn om te denken als het allemaal zo goed gaat op dat 'buikgevoel' wat is dan nog het nut van het achterhalen van kernwaarden. En daar zit hem nu precies de kneep. Buikgevoel is voor jezelf misschien wel prachtig maar het is ook verdomd moeilijk uit te leggen aan een ander. En het gaat er toch juist om dat die ander het werk leert te doen met heel wat minder vallen en opstaan dan de persoon die het hem of haar moet leren.

In de regel is men ook geneigd om naar de succesfactoren te kijken maar mijn ervaring is dat het veel beter is te kijken naar de faalfactoren. Het vallen en weer opstaan dus. Een missie is immers geslaagd als men onderweg alle gevaren heeft weten te omzeilen. Simpel gesteld als je wilt weten waar het succes ligt van een organisatie kom je meestal een heel eind door te vragen waar het allemaal fout (had kunnen) kan gaan. Het grote voordeel daarbij is ook nog eens dat deze gevaren veelal veel concreter zijn dan succesfactoren en makkelijker  in de herinnering blijven haken al wil men dat niet altijd toegeven.
Hebben we de faalfactoren eenmaal boven water dan is het de kunst deze te vertalen naar kernwaarden die er echt toe doen maar dat is voor een volgende keer.

Zoals in de vorige column al had aangekondigd zal ik deze keer schrijven over werkelijk onderscheidende kernwaarden. Maar voor ik daar aan begin moet ik eerst iets bekennen. Dat ik deze reeks over bedrijfscultuur schrijf, je hebt het misschien wel een beetje tussen de regels door kunnen lezen, is voor een belangrijk deel ingegeven door frustratie. Nu is frustratie, ik geef het  toe, niet bepaald een positieve drijfveer maar het levert soms wel lekker veel energie op en dat kan ook tot veel moois leiden zoals je verder in de column zult lezen.

Mijn ergernis zit hem vooral in het feit dat er heel nuttige en waardevolle onderzoeken zijn gedaan naar cultuur en daar ook weer prima boeken over zijn geschreven maar als ik naar de toepassing in de praktijk kijk dan zie ik dat er steeds weer open deuren worden ingetrapt. Vele managers en ook horden aan adviseurs staan daar toch een partij te trappen dat het net lijkt of de boksschool van ome Joop uit de pijp bezig is met een training kickboksen in het  Amsterdamse bos. Het ziet er indrukwekkend uit maar het zijn allemaal trappen in de lucht. En waarom, omdat men in het veilige midden wil blijven en zich niet durft te onderscheiden,met als resultaat missionstatements zoals hier onder.

"In onze bedrijfsvoering streven wij met de hoogste integriteit en met  respect voor onze klanten, milieu en maatschappij naar de beste kwaliteit in dienstverlening. Daarbij betrachten wij de hoogst mogelijke vorm van openheid door middel van een efficixc3xabnte communicatie."

Mooie woorden maar helaas geen inhoud.

Hoe mooi was het danook dat ik in xc3xa9xc3xa9n van mijn speurtochten naar kansrijke beleggingen, tegen een bedrijf aan blunderde, dat zonder enige gene, in tegendeel, zelfs met trots richting (potentixc3xable) aandeelhouders, haar onorthodoxe kernwaarden communiceert. Natuurlijk betrof het een Amerikaans bedrijf en natuurlijk voelt het, voor ons nuchtere Hollanders, aan als over de top, maar geef nu maar eens toe, als je leest "Highly Aligned, Loosely Coupled" dan denk je "Hxc3xa9, dat ziet er interessant uit!" Niet zo zeer door dat higly aligned, want dat zou zo in elke doorsnee missionstatement passen. Nee, het is dat loosely coupled waar het verschil wordt gemaakt.

Nog zo'n mooie "Context not Control" en "We're a Team not a Family" en "Values are what we Value" en om even duidelijk te maken dat het ze het echt menens is zetten ze zich nog eventjes lekker af tegen al die dertien in een dozijn missionstatements met de volgende strofe

The real company values,
as opposed to the
nice-sounding values,
are shown by who gets
rewarded, promoted, or let go!

Het ziet er allemaal stoer uit en dat is het waarschijnlijk ook, want het gaat hier om het bedrijf Netflix. Oorspronkelijk ontstaan doordat xc3xa9xc3xa9n van de oprichters Reed Hastings boos was toen hij een boete moest betalen omdat hij een videofilm te laat inleverde bij de videotheek. Dat moest anders en beter kunnen en zo begon hij een postorderbedrijf in video verhuur. Later werden het dvd's en weer later werd ook streaming  video via internet geboden. Dat frustratie toch ook een heel goede drijfveer kan zijn blijkt wel uit de resultaten. Hoewel in Nederland niet bekend, is het xc3xa9xc3xa9n van de snelst groeiende bedrijven in de V.S. In dat opzicht is het vergelijkbaar met bedrijven als Google en Amazon. Het groeide in de afgelopen zes jaar van xc3xa9xc3xa9n naar ruim 10 miljoen abonnees. Deed het aandeel bij de introductie in 2002 nog 15 dollar nu moet je er ruim 230 dollar voor neertellen en de groei zet nog steeds door.

Het bedrijf staat ook bekent om zijn opmerkelijke arbeidsvoorwaarden, zo kunnen werknemers zoveel vakantie opnemen als ze zelf willen en een ieder kan z'n salaris deels ook in aandelenopties ontvangen. Het bedrijf kent tot op heden nog geen echte concurrentie. Er zijn wel bedrijven die het hebben geprobeerd maar het is ze niet echt gelukt. Netflix heeft inmiddels in vele opzichten simpel weg een te grote voorsprong. Sinds kort is het bedrijf ook actief in Canada en het wachten is op de expansie naar nog meer landen. Grootste belemmering daarbij zijn de uitzendrechten die in Europa voor elk land appart geregeld moeten worden.

Wie er meer over Netflix wil lezen moet maar eens op hun eigen site of wikipedia kijken. Het kan dus wel kernwaarden die echt het verschil maken. Nu zal al dat succes niet alleen maar toe te schrijven zijn aan de bedrijfscultuur maar het is vast ook geen toeval dat de uitzonderlijke bedrijfsprestaties een samenhang hebben met de opmerkelijke kernwaarden die het bedrijf huldigt. Volgende keer over hoe je aan de passende kernwaarden van jouw bedrijf kan komen en deze ook echt laat werken.

Guusje was nog een tijdje zo door gegaan en om even te ontsnappen aan deze wel heel intense aandacht keek Koos even opzij het restaurant in. Weliswaar van enige afstand, maar hij keek toch direct recht in het gezicht van de kelner die hen ook naar hun tafel had geleid. Hij stond daar met een dienblad in zijn hand kennelijk stond te wachten op een signaal dat hij kon komen. Bij het eerste oogcontact met Koos trok hij zo'n gezicht, met wijd opengesperde vragende ogen, opgetrokken wenkbrauwen en een glimlach om de mond van 'kan het'?  Hij maakte daar een draaiend knikje met zijn hoofd bij. Bijna onwillekeurig gaf Koos een bevestigend knikje terug en de man kwam meteen in beweging pakte een paar menu's en kwam richting hun tafel. Al pratend keek Guusje ook op en viel stil, beide keken hoe de man met een zwierende pas op hen af kwam. Kennelijk was de dankbare opluchting van Koos z'n gezicht af te lezen want Koos kon zich niet aan de indruk ontrekken dat de man eenmaal bij hun tafel gearriveerd bij het overhandigen van de menu's al glimlachend hem een knipoog had gegeven. De kelner begon meteen te praten en zei. "Ja , ik zag u zo geanimeerd in gesprek dat ik maar even heb gewacht met u te storen, maar zo te zien bent u allebei nu wel toe aan een aperitief en een appetizer." en met een elegante zwaai manoeuvreerde hij het dienblad tussen Guusje en mij in op het dienblad stonden twee kleine glazen met een cognackleurige inhoud en twee schaaltjes met kleine hapjes. "Deze zijn van het huis, om vast in de stemming te komen, er is tenslotte al genoeg ellende in de wereld" en hij keek ons veelbetekenend aan. "De hapjes zijn een feestje van de kok en de drankjes zijn een soort cognac, ook speciaal meegenomen uit de streek de Ecluse waar onze kok vandaan komt. Verder wil ik u attenderen op ons dagmenu" en hij gaf een hele verhandeling over het dagmenu dat hij zo gloedvol en met verve bracht dat Guusje en Koos niet anders konden dan geboeid naar de man te luisteren en toen hij klaar was, beiden zonder ook maar verder in de menu's te kijken voor het dagmenu kozen, inclusief het wijnarrangement. "Goed," zei hij "dan wens ik u een hele fijne avond toe en mocht u er nog iets zijn dan hoor ik het graag van u, geniet er van" Weer keek hij ons met een grote glimlach aan en alsof hij een bevestiging vroeg of we het wel goed hadden begrepen, knikte hij ons toe en beende weg.

Guusje en Koos keken elkaar vrolijk verbaast aan en moesten beiden lachen, "Wat een man zeg." Zei Guusje "Het moet er kennelijk wel heel ernstig hebben uitgezien, zoals wij met elkaar aan het praten waren." "Ik ben er ook bang voor." Zei Koos en hij lachte weer.
De avond was vervolgens heel prettig verlopen, Koos had zijn excuses gemaakt en Guusje ook weer naar hem toe, en het belangrijkste, Koos had zijn plan aan Guusje kunnen ontvouwen en uiteindelijk had zij er in grote lijnen mee ingestemd. Ze hadden om er niets tussen te kunnen laten komen afgesproken de volgende dag meteen een afspraak te maken bij de notaris. Achteraf, zo vertelde Koos, was hij heel blij geweest met de onverwachte hulp van de kelner en na nog een heel gezellige avond met heerlijk eten en drinken was er alle reden om een dikke fooi achter te laten. Typisch Koos, hij had meteen een afspraak gemaakt om samen met de kelner en de kok de wijnen eens door te nemen.

Volgens mij hebben we er allemaal wel eens last van, zo'n weg waar je officieel niet harder dan vijftig mag maar die om allerlei redenen toch uitnodigt om stukken harder te rijden, dat stoplicht dat maar op rood staat en als het dan eindelijk op groen springt, dan is het bij de derde auto alweer op oranje en jij bent de vierde…. of die heel overzichtelijke kruising met stopstreep en geen verkeer kom je dan echt tot een full stop?

 In de aftrap van mijn reeks over bedrijfscultuur gaf ik aan dat het al een dikke plus  is als een bedrijf de gewenste bedrijfscultuur  heeft vastgelegd in een aantal kernwaarden of nog chiquer in een missionstatement. Ik maakte daarbij wel de kanttekening dat ik helaas ook te vaak heb meegemaakt dat deze fraaie documenten bestaan uit gemeenplaatsen. Als je even gaat Googelen kom je ze allemaal tegen, zoals respect, integriteit, het streven naar excellentie,  een open communicatie, samenwerken/teamwork, kwaliteit, betrouwbaarheid en loyaliteit. Je zou haast denken dat deze kernwaarden universeel zijn en de grap is, dat zijn ze ook. De als uitzonderlijk en uniek bestempelde kernwaarden van veel bedrijven zijn goed beschouwd veelal niets meer of minder dan de algemeen geldende omgangsnormen.

Dat dit geen garantie is tot succes zal duidelijk zijn. Het Amerikaanse Enron, zeg maar een soort van Nuon of Essent maar dan veel groter, had ook een klinkend missionstatement en ging toch door allerlei frauduleuze handelingen van de top failliet met  tienduizenden gedupeerden.  Ahold ten tijde van Van Der Hoeven had ook schitterende kernwaarden en toch ging Neerlands trots bijna kopje onder door bedrog van de top. Nu haal ik deze voorbeelden niet naar voren om even het topmanagement in een kwaad daglicht te stellen maar meer om aan te tonen dat gemaakte afspraken niets voorstellen als je je er toch niet aan houdt of er aan gehouden wordt. En zo zijn er nog zat voorvallen te noemen waar rampen, failissementen, enorme schadeclaims, etcetera,  voorkomen hadden kunnen worden als men zich gewoon aan de geldende (fatsoens)regels had gehouden.  

Het verschil zit hem dus niet in die universele fatsoensregels. Maar waar dan wel?

In het wegverkeer hebben we ook gemeenschappelijke afspraken, sommigen zijn spontaan ontstaan en later tot regel verheven, anderen zijn van boven af opgelegd. Door de bank genomen houdt de gemiddelde Nederlander zich aan deze regels en niet alleen omdat ze zijn opgelegd maar om dat ze logisch zijn en om het simpele feit dat deelnemen aan het verkeer letterlijk levensgevaarlijk is. Natuurlijk heb je mensen die incidenteel of altijd alle regels aan hun laars lappenmensen maar gelukkig is er dan toch nog politie en lopen ze vroeg of laat een keer tegen de lamp.

Het grote verschil zit echter niet in de handhaving van maar vooral in de logische en op de situatie afgestemde toepassing van de verkeersregels. Een stopbord waar dat echt nodig is, een snelheidsbeperking waar dat nuttig is, verkeersdrempels, zebrapaden, haaientanden, detectielussen bij stoplichten, doorgetrokken strepen en ga zo maar verder. Dit alles liefst zo dat wij als weggebruikers het als natuurlijk ervaren dat de zaken zo geregeld zijn als ze zijn. De missie daarbij is een zo efficixc3xabnt en soepel verlopende verkeersstroom met maximale aandacht voor veiligheid. Soms zitten ze er wel eens naast maar meestal voelt het toch goed.

Als een bedrijf als kernwaarde heeft dat het klanttevredenheid van groot belang vindt dan zal het dit niet alleen in allerlei uitingen moeten uitdragen maar ook in haar beleid moeten toepassen.  Je zal het dan tegen moeten komen in de processen en de systemen en al helemaal in de taken en verantwoordelijkheden van de medewerkers. Alles wordt stukken concreter als we de kernwaarden terugvinden in de afdelingstaakstelling en de individuele taak/functieomschrijving van de medewerkers. En net zoals in het verkeer, een bepaalde manier van werken niet goed voelt. Laat het dan niet lopen maar zorg dat een ieder daar zijn verantwoordelijkheid in kan nemen en los het op. Wedden dat als je het zo aanpakt dat je daar dan veel beter op kunt sturen en functionerings- en of beoordelingsgesprekken zullen dan ook stukken zinvoller verlopen.

De volgende keer zal ik het hebben over onderscheidende kernwaarden.

Toen ze eenmaal gesetteld waren in het restaurant. Had Guusje tegen hem gezegd dat ze dat hele avontuur daar in New York met haar uiterlijke metamorfose en de huidige transformatie van haar huis als een enorme bevrijding ervoer. "Het is echt of ik de hele zooi van de afgelopen jaren van me af heb gezet, de depressie, het zoeken naar een nieuwe richting, onze scheiding,  de daarop volgende communicatiestop tussen ons en dan nu ook nog eens dat gedoe over de zaak.  Het was allemaal te veel te lang en niet goed. Het is dat jij mij nu gebeld hebt op aangeven van die coach van je, maar anders had ik jou gebeld, want het is nu eens tijd dat we de zaken eens goed gaan afhandelen Koos. We hebben veel te veel in het midden gelaten en ik wil mij daar zelf zeker niet helemaal in vrij pleiten, want het was echt niet handig dat ik X over de zaak had verteld, maar ik had ook niet kunnen vermoeden dat hij daar zo mee aan de haal zou gaan. Maar het is ook zo, dat jij wel eens meer van je had kunnen laten horen. Ik ben verdomme toch ook grootaandeelhouder van de zaak." "Ja maar…" Had Koos nog gesputterd, maar hij kreeg de kans niet, net als vroeger bij het sporten als Guusje in de aanval ging was er geen houden meer aan. "Het was altijd jouw zaak, maar je besprak altijd alles met mij, ik wist van de zaak bijna net zoveel als jij al was het uit de tweede hand en ik denk dat ik je daar toch altijd erg goed mee geholpen heb, of niet soms?" Koos kon niet anders dan bekennen dan dat dat waar was. "Nou" Vervolgde ze, "Dan is het toch heel raar dat toen we gescheiden waren je niks meer van je hebt laten horen en zien en al helemaal niet wat de zaak betreft. Weet je ik heb toen wel gezegd dat het jouw zaak was en dat jij er ook het meeste aanspraak op maakt, maar daarmee heb ik mijn rechten op mijn aandeel nog niet achter mij gelaten. Voorlopig is het nog zo dat ik net zo veel aanspraak kan maken op de aandelen als jij. O.K. ik was best van plan om het op redelijke voorwaarden mijn deel aan jou over te doen of als stille vennoot op de achtergrond te participeren, dan is toch wel het minste waar ik recht op heb, goed gexc3xafnformeerd te blijven. Of niet soms? Maar nee hoor wat gebeurd er je duikt weg in het leven van een ander, bent opeens wijnkenner annex restauranthouder of weet ik veel wat en pas als er een gerucht in de markt komt weet je mij weer te vinden."

Het was vreemd maar ondanks dat hij een kop had geregen als een boei, het zweet op z'n hoofdhuid kriebelde en hij zich dus verre van gemakkelijk voelde, was er toch ook de bewondering voor de doortastende en overtuigende Guusje die hij kende van de spaarzame ruzies die ze in het verleden wel eens hadden gehad. Ook toen had hij zich altijd als een kleine jongen gevoeld die op z'n nummer werd gezet en het stomme was, het was altijd terecht. Toen had het hem een vorm van veiligheid gegeven, alsof ze hem bij de les hield of weer op het goede spoor zette. Hoe het nu uit zou pakken daar was hij wat minder gerust op.

Wordt vervolgd, wil je de voorgaande episodes lezen klick dan op coach links bij de onderwerpen.

Ik voelde mij niet direct geroepen om Koos terug te bellen. wie weet zat hij wel in een tunnel of zo en hij zou zelf wel bellen. Tot mijn verwondering bleef een telefoontje van Koos toch enige tijd uit en na twintig minuten gaf ik maar toe aan mijn nieuwsgierigheid met als resultaat dat ik z'n voicemail kreeg. Shit dacht ik, nu moest ik toch wachten tot hij mij zou bellen. Pas tegen het eind van de ochtend kwam het vervolg. Koos bleek inderdaad door een tunnel te hebben gereden en net toen hij mij weer wilde bellen was zijn telefoon over gegaan en daarna was het door andere afspraken waaronder die bij de accountant er niet meer van gekomen. Om een lang verhaal kort samen te vatten ze hadden het heel gezellig gehad daar in de kroeg en waren zelfs te laat naar het restaurant gegaan. Ik kon het niet laten te vragen naar de metamorfose die Guusje kennelijk had ondergaan en Koos zei daarover dat ze kort na de scheiding tijdens een afspraak met een kennis van haar, die geen grapje, inderdaad een nicht is, had laten vallen dat ze het roer wel eens radicaal om wilde gooien. Zeg maar als symbool voor een nieuwe start. Nou daarmee  was ze bij hem precies aan het goede adres en om er meteen even helemaal uit zijn had hij haar uitgenodigd om met hem naar New York te gaan. Een week later zat ze met Sjors zoals hij heet in New York in het appartement van een kennis van hem. Ze was wel eens eerder in The Big Apple 
 geweest maar altijd in een hotel en zonder daar iemand te kennen. Dat was deze keer wel even anders. Ze waren vroeg in de avond daar aangekomen en onderweg in de taxi van het vliegveld naar de stad was meteen de telefoon al een paar keer gegaan. Met als resultaat dat ze die avond voor de opening van een nieuwe expositie in een galarie waren uitgenodigd. En of ze geen tijdsverschil hoefden te overbruggen waren ze direct aansluitend naar de afterparty gegaan en hadden ze in een soort van discotheek tot drie uur in de nacht staan swingen. Daaruit vloeide weer een uitnodiging voort voor de volgende dag van een dinner fashion party en zo was het de hele week maar doorgegaan. Terug op Schiphol had ze twee koffers met nieuwe kleren en een compleet andere look. De retourvlucht hadden Sjors en zij vrijwel geheel slapend doorgebracht en Sjors had in de taxi naar huis gezegd dat ze binnenkort maar eens moesten afspreken om haar huis eens onderhanden te nemen. Eenmaal thuis had ze bijna een etmaal geslapen en toen ze na het douchen in de spiegel had gekeken was ze heel content met zichzelf en had meteen Sjors gebeld om dat huis dan ook maar eens grondig aan te pakken. Koos had het hele relaas met verbazing aangehoord. Dit was zeker niet de spijkerboeken en trainingspakken Guusje die hij eens dacht te kennen en toen ze later in het restaurant waren werd hem duidelijk dat niet alleen de buitenkant veranderd was. Het was redelijk druk in het restaurant maar ze zaten in een soort van erker bij het raam en hadden daar in ieder geval de nodige verbale privacy. Dat was maar goed ook want hij zou het niet prettig hebben gevonden als de andere gasten mee hadden kunnen genieten van de oorwassing, want zo had hij het ervaren, die Guusje hem daar fijntjes en gedecideerd had gegeven.

Wordt vervolgd, wil je de voorgaande episodes lezen klick dan op coachen links bij de onderwerpen.

Bij het kennismaken met een nieuwe opdrachtgever of een prospect  ben ik  als HRM specialist altijd extra alert op wat ik allemaal waarneem. Van te voren heb ik uiteraard even gekeken op de website en het nodige gegoogled. Daarmee heb ik al een indruk van het bedrijf. Vervolgens komt dan de eerst kennismaking en die begint eigenlijk al op de parkeerplaats om al die tijd maar door te gaan tot het moment dat ik daadwerkelijk kennismaak met de mensen waar ik een afspraak mee heb. Ik vind het daarbij helemaal niet erg als ik even moet wachten, sterker nog ik kom veelal juist net wat vroeger om even rustig om mij heen te kunnen kijken, bijvoorbeeld  al wachtende bij de receptie. Nu zal ik misschien net iets alerter zijn op cultuursignalen, maar net als bij ieder ander bepalen deze indrukken onbewust en in een enkel geval zelfs bewust, hoe ik reageer op de mensen  waar ik mee kennismaak.  Ik pas mij dus aan bij de heersende cultuur in het bedrijf.
Hoewel ik daar altijd erg nieuwsgierig naar ben heb ik het direct vragen naar de specifieke cultuurkenmerken  wel afgeleerd. Voor ik het weet zijn mijn keurig zwart gepoetste schoenen getransformeerd in sandalen met de welbekende geitenwollen sokken en krijg ik spontaan een sikje. Nee dat onderwerp bewaar ik daarom  liever tot we wat verder in het traject zijn.

Overigens komt de bedrijfscultuur  toch al vaak spontaan naar voren. Bij de introductie van het bedrijf wordt bijna altijd de manier van werken en de omgang met de klanten en elkaar genoemd. Veel voorkomende termen daarbij zijn; de klant op xc3xa9xc3xa9n, no nonsense, respect, eerlijk en open, kwaliteit, efficixc3xabnt en ga zo maar door. In tegenspraak met de trots waarmee men veelal over het bedrijf praat, worden daarbij opvallend vaak de woorden, gewoon, natuurlijk of normaal gebruikt en dat is eigenlijk een beetje vreemd. Want het is immers een hele kunst om dat allemaal goed voor elkaar te krijgen en vooral ook te houden.

Als ik wat verder in het traject ben en dan toch specifieker naar de bedrijfscultuur vraag wordt in een aantal gevallen mij een mooi document overhandigd, waarin de kernwaarden zijn benoemd of nog deftiger waarin een mission statement is opgesteld. Uiteraard is dat winst, maar meestal bestaan deze document nader beschouwd uit een taalkundig mooi geformuleerde verzamelingen van gemeenplaatsen met de nadrukkelijke kenmerken van een met veel moeite bereikt compromis. Het wordt pas interessant als deze kernwaarden of missies, ook daadwerkelijk  en gericht worden toegepast. Dat laatste is helaas maar bij enkele bedrijven het geval.

De reden daarvoor is dat veel zaken in zo'n mission statement eigenlijk zo vanzelfsprekend zijn, dat er maar van uit gegaan wordt dat iedere medewerker daar ook zo naar zal handelen. Iedereen weet toch immers;  dat het de klant is die uiteindelijk ons loon betaalt, dat we niet moeten lullen maar poetsen of open en eerlijk tegen elkaar moeten zijn.  En dat is natuurlijk ook allemaal waar, alleen zijn de consequenties voor  'de klant op xc3xa9xc3xa9n', om maar iets te noemen, voor de salesmanager, de telefoniste of de werkvoorbereider totaal verschillend.

Maar al te vaak blijft het daarom in het vage waar je mensen in een specifieke functie op kan aanspreken. Niet dat het niet gebeurt, oh jawel, en in de meeste gevallen komt men er ook wel met elkaar uit, maar er blijven uitzonderingen en die uitzonderingen bepalen zoals bekend de regel.
Beter is natuurlijk, dat men wel precies weet waar men aan toe is en daar dan ook naar kan handelen en/of elkaar op kunt aanspreken. Een hoger rendement is daarbij vrijwel verzekerd en dat is nu precies waar mijn specifieke HRM-kennis en ervaring, van pas komt. Met niet te veel omhaal maar praktisch en efficixc3xabnt.

Oh ja, je moet natuurlijk ook leren hoe je het kan toepassen, voor een belangrijk deel ook een kwestie van cultuur, maar daarover een volgende keer meer.  

 
Ik had tijdens het gesprek met Guusje al een paar keer het signaal gekregen dat er gebeld werd en toen ik afsloot zag ik dat het Koos was geweest, maar nog voor ik de voice mail kon activeren ging de telefoon alweer en ja hoor het was Koos.  "Hoi Koos, hoe was het?" "Ja man, geweldig, helemaal goed." "Mooi man," zei ik", "maar heeft het ook gebracht wat je wilde, ik bedoel met de zaak?" "Ja, ja, we gaan vandaag naar de accountant om de boel ingang te zetten." "Ik weet het." zei ik. "Jij weet dat! Hoe kan jij dat nou weten?" "Nou toen jij mij net probeerde te bellen had ik Guusje aan de telefoon." "Oh…he, ik wist niet jullie contact met elkaar hadden." "Dat hadden we ook niet…Wat denk je nou man, dan had ik dat toch meteen aan je verteld, nee ik was ook heel erg verrast met haar telefoontje." "Maar waarvoor belde ze jou dan?" "Nou ja, ze wilde mij bedanken voor het feit dat ik jou had aangespoord om haar te bellen." "Oh… en…. wat had ze nog meer te vertellen?" Zei hij, een beetje aarzelend, kennelijk was hij toch een beetje uit het veld geslagen." "Nou ja, dat jullie een goed gesprek met elkaar hebben gehad en dat ik de verdere details wel van jou zou horen." Ik had even geen zin en het leek mij ook niet zo handig om hem meteen onder neus te wrijven dat het niet alleen maar een gezellig gesprek was geweest, los van de bijgedachten die haar gesprek bij mij hadden opgeroepen. Nee ik wilde eigenlijk nu gewoon zijn kant van het verhaal horen en ik vervolgde met, "Kom op joh, vertel nou maar eens eerst wat er is afgesproken en hoe het gesprek is verlopen, begin maar met het begin, toen jullie elkaar weer voor het eerst zagen. Het bleek dat ze bij een restaurant in Amersfoort hadden afgesproken en omdat hij zich nadrukkelijk had voorgenomen deze keer echt op tijd te zijn was hij er al een half uur voor de afgesproken tijd en omdat hij geen zin had om een half uur alleen aan een tafel in dat restaurant te gaan zitten wachten, was hij een bruine kroeg ingedoken. Hij was  nog geen tien minuten binnen of daar stapte Guusje naar binnen. Uiteraard herkende hij haar meteen ondanks het feit dat ze haar haar werkelijk drastisch had veranderd. Beter gezegd ze had amper nog haar op haar hoofd. Ze had een soort van crew cut of bebob, hij wist niet hoe je zoiets noemt. Ze keek vorsend het cafxc3xa9 in als een generaal die het toekomstige slagveld inspecteerde. Toen ze hem zag veranderde haar gezicht in een grote lach en kwam ze direct op hem toegelopen. Ze omhelsden elkaar. Koos had het meteen heel vertrouwd gevonden, met die lach en haar ogen, ondanks dat hel wel leek of er een heel andere vrouw tegenover hem zat dan de Guusje die hij ooit dacht te kennen. Haar hele verschijning was anders. Het deed hem denken aan die stomme programma's waarin een vrouw een complete metamorfose ondergaat om dan met veel drama en pathos weer aan familie en bekenden te worden gepresenteerd en hij schoot onwillekeurig in de lach. Ze lachte met een wat verwonderde blik met hem mee. Al lachend had hij gezegd,"Joh, welke nicht ben jij tegen het lijf gelopen, ik had je haast niet herkend." Ik dacht nog "oei" toen hij dat zei, maar op dat moment werd de verbinding met de mobiele telefoon verbroken…..

Wil je de voorgaande afleveringen in de Koos cyclus allemaal lezen klik dan links bij categoriexc3xabn op coachen.

Toen de volgende ochtend vroeg de telefoon ging kreeg ik niet zoals verwacht Koos, maar Guusje aan de telefoon. Ze zei, "Je zal wel verrast zijn mij aan de telefoon te hebben." Ik kon niet anders dan dat bevestigen, ze vervolgde direct met, "Tja, ik was erg blij dat ik gisteravond dat gesprek met Koos heb gehad en ik wil je bij deze bedanken dat je Koos de zet in deze richting hebt gegeven. Ik had natuurlijk zelf ook die stap kunnen nemen om met Koos te praten, maar als jij Koos er niet toe had aangezet ben ik bang dat het nog wel een tijdje had kunnen duren. Want ook ik zag er nogal tegen op na al die rare verwikkelingen van de laatste tijd en om heel eerlijk te zijn wou ik het hem ook niet te makkelijk maken." "Fijn om te horen" zei ik enigszins aarzelend en vervolgde, "Maar, als ik zo vrij mag zijn, moet ik hieruit ook concluderen dat het gesprek tussen jullie goed is verlopen, ik bedoel, jullie zijn weer on speaking terms met elkaar?" "Nou ja zo goed als." Zei ze en ze vertelde dat ze meteen de daad bij het woord hadden gevoegd. Vandaag zouden ze een afspraak maken bij een onafhankelijke accountant voor de waardebepaling van 'Webs for the Best' om daarna de verdere afwikkeling in gang te zetten. Op mijn vraag hoe ze zich in de verdere afhandeling zou gaan opstellen zei ze dat ik dat maar aan Koos moest vragen maar dat zij heel tevreden was met de nu gekozen richting. Ik kon het niet laten te vragen of Koos er ook zo over dacht. Daarop gaf ze wederom aan dat Koos dat zelf maar moest vertellen. Dat deed mij vermoeden dat het niet helemaal een gezellig gesprek was geweest gisteravond en ik vroeg dat ook. "Nou ja, als je tijden niets van je laat horen en opeens mijn telefoonnummer weer weet te vinden als er een gerucht gaat dat de zaak te koop zou komen en dan heb ik het nog niet eens over de inhoud van dat telefoontje, dan valt er wel het een en ander recht te zetten." "Maar," Zo besloot ze fijntjes. "De verdere details zul je wel van Koos horen, in ieder geval ben ik zoals gezegd blij met jouw interventie en dat wou ik je even zeggen." We namen afscheid van elkaar. Ik was nu wel heel erg nieuwsgierig naar het verhaal van Koos.

Uiteindelijk verbrak Koos de stilte en zei, "Ik denk dat je gelijk hebt, ik moet er maar eens overheen stappen, het is wat het is en wat het was zal het nooit meer worden. Ik ga zo snel mogelijk contact met haar zoeken en ik denk dat ik dat in eerste instantie maar het beste per SMS kan doen. Ik denk dat ik haar ga uitnodigen voor een etentje. Dan zijn we ook meteen op neutrale grond.", "Vergeet niet er bij te melden dat je gewoon met haar wil bijpraten." Zei ik, " En… als jullie bij elkaar zijn, kan je altijd de situatie inschatten en als het ook maar een beetje goed loopt, zou ik de kaarten gewoon open op tafel leggen, veel slechter dan het er nu voor staat kan het toch haast niet worden." Inmiddels liepen we richting de parkeerplaats, waar ik mijn auto had neergezet. "Goed." Zei ik. "Zijn we nu zo een beetje rond?" Koos keek mij vragend aan en zei. "Hoe bedoel je?" "Nou, mijn auto staat hier en ik voeg mij af of er nog meer te bespreken was?" "Oh, ja, juist ja, zo, of  nee eigenlijk, ik denk dat we er nu wel even uit zijn inderdaad, ik laat je weten hoe het is verlopen." We gaven elkaar een hand en ik stapte in mijn auto, Koos liep door en ik keek hem nog even na en zag dat hij zijn mobiel uit z'n zak haalde. Hij keek even om zich heen en liep naar een bankje dat even verder op stond en ging zitten. Nou die laat er geen gras over groeien dacht ik en startte de motor. Net toen ik voor de deur van mijn studio parkeerde ging de telefoon. Het was Koos "Kees, ik heb een afspraak! Ze belde meteen terug en we zien elkaar vanavond. Ze was meteen heel positief." "Goed zo." Zei ik. "Gefeliciteerd en houd je een beetje kalm vanavond en denk er om dat je Anita niet vergeet te bellen." "Ja, ja, komt goed, nou ik bel je morgen meteen, ben je dan bereikbaar?" Ik bevestigde dat en we wensten elkaar het beste." Terwijl ik naar mijn studio liep dacht ik fingers crossed, fingers crossed….